Bir Genin Baskın Ya da Çekinik (Dominant-Resesif) Olmasını Belirleyen Şey Nedir?
Bir genin baskın ya da çekinik olmasını belirleyen şey, kendisini ilgili fenotipte (gözlenebilir karakterde) gösterebilme özelliğidir. Öncelikle bir gende baskın ya da çekinik özelliği ortaya çıkaracak bir alel farklılığı (çeşitlilik sağlayan gen formu) olmalı. Bir gendeki alel farklılıklarından biri (örneğin A) diğer aleldeki (örneğin a) fenotip etkiyi tamamen örtebiliyorsa, "A" baskın ve "a" çekinik olarak tanımlanır. Örneğin, Mendel deneylerindeki "düzgün" ve "buruşuk" bezelye fenotiplerini kodlayan gendeki "düzgün" aleli (A) "buruşuk" aleline (a) baskındır. Hem AA hem de Aa alellerini taşıyan bireyler "düzgün" fenotipini gösterirler. Sadece aa alellerini taşıyan bireylerse "buruşuk"tur. Aa alellerini taşıyanlar "düzgün" ve "buruşuk" fenotipi arasında bir fenotip gösteriyor olsalardı, A aleli baskın kabul edilmezdi. Büyük ihtimalle bu gen bezelye yüzey karakterini belirleyen proteinlerden bir tanesini kodlamaktadır. A alel çeşitliliğine sahip gen kopyası, kendi başına yeterli proteini sentezleyebiliyor ki, hem AA hem de Aa bezelyeleri düzgün bir yüzeye sahip oluyor.
Kaynak: NTV BLM




